خودسازی و توجه به خویشتن از تعالیم عمده اغلب ادیان و مکاتب تربیتی میباشد. هر مذهب و مکتبی سعی دارد تا به روش خود با تربیت نفس، انسان را به مدارج بالای کمال سوق دهد و معمولا این طریقها با سرکوب نفس همراه هستند. با این حال اسلام تربیت و تذهیب نفس را امر میکند و شرایط آن را در اختیار میگذارد. در تربیت اسلامی عوامل و موانعی برای خودسازی معرفی شدهاند که برای این هدف باید شناخته شوند. در احادیث ابتدای دین را شناخت خدا میدانند و در جای دیگر نیز داریم که کسی که خود را بشناسد، پس خدای خود را میشناسد. بنابر این شناخت خویشتن، خداشناسی، ایمان و در نهایت گام برداشتن و عمل نمودن از عواملی هستند که به خودسازی کمک میکنند. از سوی دیگر، غفلت، هواپرستی، شیطان و غیره از موانع برجسته در این راه میباشند که هر لحظه در کمین انسان هستند تا او را از مسیر تعالی دور سازند.
مهمترین این عوامل و موانع در این دفتر ارائه گردیده است تا زمینه آموزش و به کارگیری آنها را فراهم آورد.
